Gmina Klucze realizuje projekt pn. „Ochrona cennego przyrodniczo obszaru Pustyni Błędowskiej oraz jego promocja – etap II”, dofinansowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027, Priorytet: Fundusze europejskie dla sprawiedliwej transformacji Małopolski Zachodniej, Działanie: Transformacja klimatyczna.

Celem przedsięwzięcia jest ochrona i zachowanie unikatowego ekosystemu Pustyni Błędowskiej, największego w Europie obszaru lotnych piasków (ok. 33 km²), położonego na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Olkuskiej. Pustynia objęta jest siecią Natura 2000 i stanowi siedlisko dwóch priorytetowych typów przyrodniczych:

• wydm śródlądowych z murawami napiaskowymi,

• ciepłolubnych śródlądowych muraw napiaskowych.

Teren ten jest jednak zagrożony przez rozrastanie się gatunków inwazyjnych, które powodują sukcesję roślinności i stopniowe zarastanie piasków. Bez podjęcia działań ochronnych Pustynia mogłaby w krótkim czasie całkowicie utracić swój naturalny charakter.

Zakres zrealizowanych działań

W ramach projektu obecnie prowadzone są prace związane z usuwaniem inwazyjnych gatunków roślin na obszarze ponad 304 ha Pustyni Błędowskiej. Eliminacja gatunków obcych odbywa się zarówno ręcznie, jak i mechanicznie, w zależności od rodzaju i zasięgu występowania poszczególnych roślin.

Na części obszaru – nie większej niż 150 ha – przeprowadzone zostaną również prace oczyszczające w formie orania i bronowania, które pozwolą na usunięcie zalegającej materii organicznej i odtworzenie naturalnych warunków deflacyjnych.

Realizację projektu poprzedziła szczegółowa inwentaryzacja przyrodnicza, która określiła lokalizację roślin inwazyjnych i ekspansywnych przeznaczonych do usunięcia. Nad prawidłowym przebiegiem działań czuwa specjalista sprawujący nadzór przyrodniczy, prowadzący stały monitoring prac.

Dodatkowe elementy projektu

Wkrótce rozpocznie się także budowa ekologicznego placu zabaw w pobliżu popularnego punktu widokowego „Róża Wiatrów”. Plac o powierzchni ok. 500 m² zostanie wyposażony w zestaw urządzeń do aktywnej edukacji ekologicznej – połączenie nauki i zabawy ma pomóc w budowaniu świadomości przyrodniczej wśród najmłodszych odwiedzających Pustynię.

Efekty i znaczenie projektu

Dzięki realizacji projektu Pustynia Błędowska zachowa swój unikalny krajobraz i naturalne siedliska, a prowadzone działania ochronne przyczynią się do zahamowania procesów zarastania tego wyjątkowego obszaru. Projekt wspiera także rozwój turystyki zrównoważonej poprzez uporządkowanie ruchu turystycznego i promowanie wartości przyrodniczych regionu.

Realizacja przedsięwzięcia wpisuje się w założenia transformacji klimatycznej i działań na rzecz ochrony bioróżnorodności w Małopolsce Zachodniej.

Projekt pn. „Ochrona cennego przyrodniczo obszaru Pustyni Błędowskiej oraz jego promocja – etap II” jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027, Priorytet: Fundusze europejskie dla sprawiedliwej transformacji Małopolski Zachodniej, Działanie: Transformacja klimatyczna.